Uśmiech przez zaciśnięte zęby. Nowe spojrzenie na stres pracowników pierwszej linii w hotelach

Czy filozofia „klient ma zawsze rację” to recepta na sukces, czy prosty sposób na wypalenie zespołu? Nowoczesne badania rzucają nowe światło na stres pracowników hotelu, wprowadzając innowacyjną skalę CES. Dowiedz się, jakie zachowania gości najmocniej obciążają Twój personel pierwszej linii i dlaczego skuteczne zarządzanie tymi stresorami jest kluczowe dla utrzymania najwyższego standardu obsługi oraz lojalności klientów.

Od czasów epoki Grand Hoteli w XIX wieku i słynnej filozofii Caesara Ritza głoszącej, że „klient nigdy się nie myli” i „klient ma zawsze rację”, od pracowników hotelarstwa oczekuje się absolutnego zadowalania gości. Wymusza to na pracownikach pierwszej linii okazywanie pozytywnych emocji nawet w sytuacjach, w których zachowanie konsumentów generuje u nich ogromny stres. Jak pokazują najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie naukowym International Journal of Tourism Research, presja ta niesie za sobą poważne konsekwencje, a hotele pilnie potrzebują zaktualizowanych narzędzi do mierzenia tego zjawiska i zarządzania nim.

Przestarzałe wskaźniki w nowoczesnej branży

Do tej pory menedżerowie i badacze opierali się – jeśli w ogóle – na skali stresorów społecznych (CSS), opracowanej przez Dormanna i Zapfa w 2004 roku. Skala ta została jednak stworzona na podstawie analizy personelu pokładowego linii lotniczych, przewodników turystycznych oraz sprzedawców butów. Ponieważ model ten ma już około 20 lat, posiada on znaczne ograniczenia i nie w pełni odzwierciedla środowisko pracy współczesnych hotelarzy oraz gwałtownie zmieniające się trendy w branży.

W odpowiedzi na tę lukę opracowano nowy model mierzalny: Customer-Related Experience Stressors (CES). Narzędzie to zostało stworzone z myślą o pracownikach pierwszej linii zatrudnionych w cztero- i pięciogwiazdkowych hotelach.

5 twarzy trudnego gościa (Model CES)

Wykorzystując wywiady z pracownikami oraz analizy statystyczne na próbie hotelarzy, badacze wyodrębnili zbiór 25 konkretnych pytań pomiarowych, które pogrupowano w 5 głównych obszarów stresu wywoływanego przez klientów:

• Brak manier u klientów (Unmannered customer experience stressors): Obejmuje sytuacje, w których goście podnoszą głos w miejscach publicznych, traktują pracowników z góry, nie używają podstawowych zwrotów grzecznościowych (takich jak proszę, przepraszam, dziękuję) lub ignorują fakt, że personel jest w danej chwili zapracowany.

• Klienci „nielubiani” (Disliked customer experience stressors): Kategoria ta dotyczy interakcji z gośćmi wrogimi, którzy bez powodu narzekają, zakłócają rytm pracy personelu lub niesłusznie obwiniają hotel za własne niedopatrzenia.

• Niepewność klientów (Uncertain customer experience stressors): Stres przeniknął mocno ze strefy offline do przestrzeni cyfrowej, co objawia się złośliwymi i agresywnymi recenzjami publikowanymi w internecie oraz nieracjonalnymi żądaniami, które goście opierają na niesprawdzonych informacjach z mediów społecznościowych.

• Nadmierne żądania (Excessive demand customer experience stressors): Wiąże się to ze sprzecznymi oczekiwaniami, domaganiem się absolutnego i bezwarunkowego uwzględniania opinii gościa oraz traktowaniem dobrej obsługi wyłącznie jako czegoś, co jest oczywiste i gwarantowane.

• Stresory wywołane przez COVID-19 (COVID-19 customer experience stressors): Nawet w erze postpandemicznej ważnym elementem stresogennym pozostają sytuacje kryzysowe, np. organizowanie głośnych spotkań w pokojach z naruszeniem zasad czy problemy z komunikacją, gdy maski utrudniają zrozumienie słów i intencji gości.

   

Realne koszty biznesowe

Badania dowiodły, że wymienione w modelu CES czynniki stresogenne to nie tylko kwestia przejściowego dyskomfortu. Stres wywoływany przez klientów ma wyraźny i pozytywny związek ze wzrostem wyczerpania emocjonalnego oraz dysonansu emocjonalnego wśród pracowników. Dysonans ten pojawia się, gdy pracownik odczuwa wewnętrzny konflikt między rzeczywistymi uczuciami a zachowaniem wymaganym przez organizację.

Wysoki wskaźnik CES uderza bezpośrednio w jakość świadczonych usług. Pracownicy poddawani nieustannej presji wykazują wyraźnie słabsze zaangażowanie w pracę. Co więcej, stres znacząco obniża ich efektywność w sytuacjach tzw. naprawy usług (service recovery performance), czyli w momentach, gdy hotelarz musi zrekompensować gościowi błąd lub pomyłkę.

Co to oznacza dla kadry zarządzającej hotelami?

Wyniki analizy dostarczają kadrze zarządzającej i działom HR kilku niezwykle istotnych i praktycznych wskazówek:

• Zarządzanie zamiast tolerowania: Stres związany z obsługą gości nie jest po prostu cechą wpisaną w zawód, którą pracownik musi bezwzględnie znosić, ale zjawiskiem, którym należy umiejętnie zarządzać.

• Materiały szkoleniowe: Nowo opracowana skala CES powinna stać się podstawą do tworzenia nowych programów szkoleniowych i wytycznych organizacyjnych dla pracowników pierwszej linii.

• Rozszerzona ochrona personelu: W związku ze skalą zjawiska niepewności (np. agresywne zachowania online), dobrostan pracowników musi być chroniony równie mocno w obszarze komunikacji cyfrowej, co w tradycyjnej obsłudze na miejscu.

• Kampanie edukacyjne skierowane do gości: Model CES może służyć za fundament innowacyjnych działań promujących szacunek i dobre maniery; w klasycznym rozumieniu „gościnności” dobre obyczaje muszą obowiązywać obydwie strony interakcji.

   

Aby hotel przynosił zyski, potrzebuje lojalnych gości, których zdobywa się poprzez doskonałą jakość usług. Pamiętajmy jednak, że budowanie lojalności zaczyna się od skutecznej ochrony psychiki i zaangażowania tych, którzy ową obsługę każdego dnia realizują.

Podsumowanie

Artykuł analizuje ewolucję podejścia do dobrostanu kadry w branży hospitality, wskazując na konieczność odejścia od przestarzałych modeli stresu na rzecz nowoczesnej skali CES. Identyfikuje on pięć kluczowych czynników – od braku manier u gości po agresję w mediach społecznościowych – które bezpośrednio przekładają się na wyczerpanie emocjonalne i spadek jakości serwisu. Tekst dostarcza kadrze zarządzającej gotowe argumenty i narzędzia do wdrożenia nowej polityki ochrony personelu.

Źródło: Yu, M., & Hyun, S. S. (2026). Development of Customer Related Experience Stressors (CES) Scale: Focused on Front-Line Hotel Employees. International Journal of Tourism Research, 28(3)

Grafika: pexels.com/@AbdoAlshreef